Przejdź do treści

Zadania Sekcji

Główne zadania pionu Higieny Pracy

Kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne dotyczące warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobieganie powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy

Obowiązkiem pracodawcy rozpoczynającego działalność jest zawiadomienie na piśmie właściwego (powiatowego) państwowego inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności. Obowiązek ten dotyczy także pracodawców prowadzących działalność w sytuacji zmiany miejsca, rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, zwłaszcza zmiany technologii lub profilu produkcji, jeżeli zmiana technologii może powodować zwiększenie zagrożenia dla zdrowia pracowników.

W ramach nadzoru nad warunkami pracy, do zadań PPIS należy w szczególności:

  • ocena narażenia zawodowego związana z narażeniem na działanie szkodliwych czynników fizycznych, chemicznych i występujących w środowisku pracy;


Art. 227 Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę obowiązek przeprowadzania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Tryb, metody, rodzaj i częstotliwość wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; (Dz.U. Nr 73 poz. 645) następująco:

  • Pracodawca przed przystąpieniem do przeprowadzania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy dokonuje rozeznania procesów technologicznych i występujących w nich czynników szkodliwych dla zdrowia w celu ich wytypowania do oznaczenia w środowisku pracy oraz organizacji i sposobu wykonywania pracy.
  • Pracodawca, nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności, jest obowiązany do wykonania badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy.
  • Częstotliwość przeprowadzania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia zależy od wyników ostatnio przeprowadzonych badań i pomiarów:
 wynik ostatnio przeprowadzonego badania lub pomiaru czynnikaczęstotliwość badań i pomiarów
czynnik o działaniu rakotwórczym lub mutagennym   powyżej 0,5 wartości co najmniej raz na trzy miesiące
 powyżej 0,1 do 0,5 wartości NDS co najmniej raz na sześć miesięcy
w każdym przypadku wprowadzenia zmiany w warunkach występowania tego czynnika
czynnik inny niż o działaniu rakotwórczym lub mutagennym powyżej 0,5 wartości NDS/N co najmniej raz w roku
 powyżej 0,1 do 0,5 wartości NDS co najmniej raz na dwa lata
w każdym przypadku wprowadzenia zmiany w warunkach występowania tego czynnika
  • Badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia występującego w środowisku pracy nie przeprowadza się, jeżeli wyniki dwóch ostatnio przeprowadzonych badań i pomiarów nie przekroczyły 0,1 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia lub natężenia, a w procesie technologicznym lub w warunkach występowania danego czynnika nie dokonała się zmiana mogąca wpływać na wysokość stężenia lub natężenia czynnika szkodliwego dla zdrowia.
  • W przypadku występowania w środowisku pracy szkodliwego dla zdrowia czynnika chemicznego, dla którego określono wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia pułapowego, przeprowadza się pomiary ciągłe stężenia tego czynnika.
  • Na podstawie wyników badań i pomiarów pracodawca prowadzi na bieżąco rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy oraz wpisuje na bieżąco wyniki badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia do karty badań i pomiarów.
  • W przypadku likwidacji zakładu pracy, pracodawca niezwłocznie przekazuje rejestr oraz kartę właściwemu miejscowo państwowemu inspektorowi sanitarnemu.


Zgodnie z § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. Nr 280, poz. 2771, z późn. zm.) każdy pracodawca ma obowiązek między innymi składać pisemną informację o substancjach, preparatach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym (zwanych dalej „czynnikami rakotwórczymi i mutagennymi"), które występują w jego zakładzie pracy:


a) corocznie do dnia 15 stycznia za poprzedni rok,
b)  niezwłocznie w przypadku pracodawcy rozpoczynającego działalność, w tym pracodawcy rozszerzającego działalność na taką, podczas której występują omawiane tu czynniki.

Kontrola przestrzegania przepisów ustawy o substancjach i preparatach chemicznych

Art. 221 Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę obowiązek:

  • prowadzenia na bieżąco spisu niebezpiecznych substancji i niebezpiecznych preparatów chemicznych,
  • posiadania kart charakterystyki w/w produktów chemicznych,
  • zapewnienia właściwych opakowań oraz ich oznakowania.

Szczegółowe wymagania dotyczące wprowadzania do obrotu oraz stosowania w działalności zawodowej substancji i preparatów chemicznych określa ustawa z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie, w tym m.in.:

  • rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 września 2003 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych (Dz.U. Nr 171, poz.1666 z późn. zm.)
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 września 2003 r. w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych (Dz.U. Nr 173, poz.1679 z późn. zm.)
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie karty charakterystyki substancji niebezpiecznej i preparatu niebezpiecznego (Dz.U. Nr 140, poz.1171 z późn. zm.)
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 sierpnia 2002 r. w sprawie obowiązku dostarczenia karty charakterystyki niektórych preparatów niezaklasyfikowanych jako niebezpieczne (Dz.U. Nr 142, poz. 1194)
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 lipca 2004 r. w sprawie ograniczeń, zakazów lub warunków produkcji, obrotu lub stosowania substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych oraz zawierających je produktów (Dz.U. Nr 168, poz. 1762 z późn. zm.)
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 marca 2003 r. w sprawie sposobu oznakowania miejsc, rurociągów oraz pojemników i zbiorników służących do przechowywania lub zawierających substancje niebezpieczne lub preparaty niebezpieczne (Dz.U. Nr 61, poz. 552)
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych, których opakowania zaopatruje się w zamknięcia utrudniające otwarcie przez dzieci i wyczuwalne dotykiem ostrzeżenie o niebezpieczeństwie (Dz.U. Nr 128, poz. 1348)
Kontrola przestrzegania przepisów ustawy z dnia 13 września 2002 r.( Dz. U. Nr 175, poz. 1433) dotyczących wprowadzania do obrotu produktówvbiobójczych i substancji czynnych oraz ich stosowania w działalności zawodowej.

Ustawa określa warunki wprowadzania do obrotu i stosowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów biobójczych oraz substancji czynnych stosowanych w produktach biobójczych, z uwzględnieniem wymagań dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa ich stosowania w celu zapobiegania zagrożeniom zdrowia ludzi, zwierząt i zagrożeniom środowiska, które mogą być wynikiem działania produktów biobójczych.

Nadzór nad prekursorami kategorii 2 i 3 wynikający z art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomani (Dz.U. Nr 79, poz. 1485).

Nadzór nad prekursorami kategorii 2 i 3 sprawuje państwowy powiatowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na siedzibę wytwórcy, importera lub innego podmiotu wprowadzającego do obrotu poprzez:

  • kontrolę realizacji obowiązków nałożonych na producenta, importera lub inny podmiot wprowadzający do obrotu wynikających z:
    • ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomani (Dz.U. Nr 79, poz. 1485)
    • rozporządzenia (WE) Nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych
    • rozporządzenia Rady (WE) Nr 111/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. określające zasady nadzorowania handlu prekursorami narkotyków pomiędzy Wspólnotą a państwami trzecimi
    • rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1277/2005 z dnia 27 lipca 2005 r. ustanawiające przepisy wykonawcze dotyczące rozporządzenia nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie prekursorów narkotykowych i rozporządzenia Rady (WE) nr 11/2005 określającego zasady nadzorowania handlu prekursorami narkotyków pomiędzy Wspólnotą a państwami trzecimi
  • wydawania zezwoleń wynikających z rozporządzenia (WE) Nr 111/2005.
Prowadzenie postępowania w sprawach chorób zawodowych, w związku z wydaniem decyzji w sprawach chorób zawodowych.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest uprawniony do wydawania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Zasady postępowania w sprawach chorób zawodowych regulują następujące przepisy:

  • rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzewania, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115)
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz.U. Nr 132, poz. 1121)